Tôi tên là Hương, ba mươi bốn tuổi.

Ba năm trước, tôi nghỉ việc kế toán ở công ty may để về nhà chăm mẹ chồng. Không ai ép. Chỉ là lúc ấy, bà bắt đầu yếu, trí nhớ kém, hay quên uống thuốc, có lần còn bật bếp gas rồi quên tắt.

Chồng tôi – anh Tuấn – nói:

— Thôi, em nghỉ ở nhà chăm mẹ đi. Công việc sau này kiếm lại được.

Tôi gật đầu.

Lúc đó tôi nghĩ, gia đình là quan trọng nhất.

1. “CHỈ CÓ MỖI VIỆC ĐÓ”

Những tháng đầu còn ổn.

Sau đó là chuỗi ngày lặp lại đến nghẹt thở:

5 giờ sáng: dậy nấu cháo.
6 giờ: gọi mẹ dậy uống thuốc.
7 giờ: tắm rửa cho bà.
9 giờ: dọn nhà, giặt đồ.
11 giờ: nấu cơm trưa.
Chiều: canh giờ thuốc, dẫn bà đi bộ, nghe bà kể đi kể lại một câu chuyện cũ.
Đêm: ngủ chập chờn vì bà hay gọi.

Tôi không nhớ lần cuối mình ngủ trọn một giấc là khi nào.

Có hôm tôi nói với chồng, rất nhẹ:

— Em mệt quá anh ạ.

Anh đang xem điện thoại, không ngẩng lên:

— Em mệt cái gì? Ở nhà có làm gì đâu.

Tôi cười gượng.

Một lần khác, tôi nói:

— Hay anh thuê người phụ giúp vài tiếng mỗi ngày?

Anh cau mày:

— Em ở nhà cả ngày, sao phải thuê? Tốn tiền.

Đỉnh điểm là hôm tôi sốt 38 độ, vẫn phải dìu mẹ đi vệ sinh lúc nửa đêm. Sáng ra, người tôi bủn rủn.

Tôi than:

— Em thật sự không chịu nổi nữa rồi.

Anh thở dài, giọng khó chịu:

— Em chỉ có mỗi việc chăm mẹ thôi mà cũng than. Người ta ngoài kia làm bao nhiêu việc kìa.

Câu nói đó… không to, không gay gắt.

Nhưng nó đứt gãy.

2. TÔI BỎ ĐI

Tôi không khóc. Không cãi.

Sáng hôm sau, tôi nấu xong nồi cháo, ghi giờ uống thuốc vào giấy, để sẵn quần áo cho mẹ.

Tôi đặt vali nhỏ cạnh cửa.

Anh Tuấn nhìn thấy, ngạc nhiên:

— Em đi đâu?

— Em về nhà ngoại 10 ngày.

— Sao tự nhiên vậy?

Tôi nhìn anh, rất bình tĩnh:

— Để anh thử làm “mỗi việc đó”.

Anh bật cười:

— Có gì đâu mà thử.

Tôi không nói thêm.

Chỉ nhắn lại một câu duy nhất trước khi đi:

“Nếu anh chịu được, em sẽ quay về.”

3. NGÀY THỨ NHẤT: DỄ

Ngày đầu tiên, anh gọi cho tôi, giọng vẫn còn tự tin:

— Mọi thứ ổn. Mẹ ăn uống bình thường.

Tôi “ừ” một tiếng.

4. NGÀY THỨ BA: BẮT ĐẦU RỐI

Ngày thứ ba, anh nhắn:

— Mẹ quên uống thuốc, anh phải chạy về giữa giờ làm.

Tôi không trả lời.

5. NGÀY THỨ NĂM: MỆT

Ngày thứ năm, anh gọi, giọng cáu:

— Sao mẹ cứ gọi anh hoài vậy? Đêm qua anh không ngủ được.

Tôi chỉ nói:

— Ừ.

6. NGÀY THỨ BẢY: SỰ THẬT LỘ RA

Ngày thứ bảy, anh không gọi.

Chiều muộn, mẹ tôi gọi cho tôi:

— Con à… thằng Tuấn qua đây, ngồi một lúc mà khóc.

Tôi lặng người.

Mẹ tôi kể:

— Nó nói giờ nó mới biết… mẹ nó không chỉ già, mà đang suy giảm trí nhớ nặng. Đêm nào bà cũng hỏi “Hương đâu rồi?”, “Con dâu đi làm chưa về à?”.
— Nó bảo trước giờ… con che hết cho nó.

Tôi ngồi lặng rất lâu.

7. NGÀY THỨ MƯỜI: ANH SỤP ĐỔ

Ngày thứ mười, anh đến nhà ngoại đón tôi.

Anh gầy hẳn. Mắt thâm quầng. Áo nhăn.

Anh đứng trước mặt tôi, nói khẽ:

— Anh xin lỗi.

Tôi không nói gì.

Anh tiếp:

— Anh không biết… mẹ hay tiểu không kiểm soát.
— Không biết mẹ thức đêm vì sợ một mình.
— Không biết em… đã chịu đựng từng đó.

Tôi nhìn anh:

— Anh chỉ biết bây giờ, vì anh phải làm.

Anh cúi đầu.

— Em đi rồi, anh mới hiểu… cái gọi là “mỗi việc đó” nó nuốt con người ta như thế nào.

8. TWIST CUỐI: QUYẾT ĐỊNH CỦA TÔI

Anh nắm tay tôi:

— Về nhà nhé em. Anh sẽ thuê người phụ. Anh hứa.

Tôi rút tay lại.

— Em không về nữa.

Anh sững sờ:

— Em… không tha thứ cho anh sao?

Tôi lắc đầu:

— Em không giận.
— Nhưng em đã nộp đơn xin việc.
— Em cần một cuộc sống mà sự hi sinh của em không bị xem là hiển nhiên.

Anh nghẹn lại:

— Anh sẽ thay đổi…

— Em tin. Nhưng… em không muốn là người chờ anh thay đổi nữa.

9. KẾT

Cuối cùng, chúng tôi không ly hôn ngay.

Nhưng tôi không quay lại vai trò cũ.

Anh thuê người chăm mẹ. Anh tự tay quản lý mọi thứ. Tôi đi làm lại, sống ở thành phố.

Thỉnh thoảng tôi về thăm.

Mỗi lần nhìn anh cẩn thận ghi giờ uống thuốc cho mẹ, tôi không thấy hả hê.

Chỉ thấy… giá như anh hiểu sớm hơn.

Có những bài học,
nếu không tự mình trải qua,
thì dù nghe cả đời cũng không hiểu.