Tôi hồi hộp đưa Lan – bạn gái tôi – về ra mắt gia đình. Suốt quãng đường, tôi đã dặn đi dặn lại với mẹ qua điện thoại:
– Mẹ nấu gì ngon ngon nha, để con còn ghi điểm với người ta.

Vậy mà khi bước vào nhà, trên mâm cơm chỉ có duy nhất… một cái đầu lợn luộc đặt chính giữa. Không rau, không canh, không thêm món phụ nào. Mùi thịt luộc ám khắp căn bếp.

Lan hơi khựng lại, gượng cười, còn tôi thì đỏ mặt:
– Ơ… mẹ, sao…

Mẹ tôi không đáp, chỉ thong thả rót chén rượu, đặt trước mặt tôi rồi bảo:
– Mời con gái ngồi.

Bữa cơm diễn ra trong sự im lặng nặng nề. Lan gắp một miếng tai lợn, cố tỏ ra vui vẻ, nhưng rõ ràng cô khó nuốt nổi. Còn tôi thì nóng hết cả mặt, cố tìm cách phá vỡ bầu không khí kỳ quặc.

Khi Lan vừa đặt đũa xuống, mẹ tôi mới nhìn thẳng vào cô, giọng trầm hẳn:
– Con biết vì sao hôm nay mẹ chỉ đãi đầu lợn không?

Lan hơi run, lắc đầu.

Mẹ tôi nhấp một ngụm rượu, ánh mắt lạnh lẽo:
– Vì mẹ muốn xem… con có nuốt trôi được cái “đầu” này không. Ở nhà này, đã vào làm dâu thì phải biết nhẫn nhịn, nếu chỉ một cái đầu lợn mà còn thấy khó chịu… thì thôi, khỏi.

Không khí như đông cứng. Lan cúi gằm mặt. Còn tôi, lần đầu tiên, không biết nên bênh mẹ hay bảo vệ người mình yêu…

Không khí trong phòng như đông lại sau câu nói của mẹ tôi. Tôi thấy Lan siết chặt đôi đũa, bàn tay hơi run nhưng ánh mắt thì đã không còn né tránh.

Cô ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào mẹ tôi:
– Con xin lỗi, nhưng con nghĩ… làm dâu đâu phải là chuyện nuốt trôi một cái đầu lợn hay không. Làm dâu là cùng nhau sống, cùng nhau tôn trọng. Nếu ngày đầu tiên gặp con, mẹ đã thử thách con bằng cách này… thì con cũng xin phép được thử thách lại mẹ.

Mẹ tôi cau mày:
– Thử thách gì?

Lan đặt đũa xuống, giọng đều và rõ ràng:
– Thử xem… mẹ có chấp nhận được một nàng dâu dám nói thẳng, không chịu cúi đầu trước những phép thử vô lý hay không.

Tôi sững sờ. Mẹ tôi ngả người ra ghế, cười khẩy:
– Con bé này… nói hay đấy. Nhưng nhà này từ trước đến giờ, ai bước vào cũng phải theo quy tắc của mẹ.

Lan bình thản đứng dậy, lấy túi xách:
– Vậy thì xin lỗi anh, chắc hôm nay là lần cuối em đến đây. Em yêu anh, nhưng em không yêu nổi một mái nhà mà phải đánh đổi lòng tự trọng để ở lại.

Cô quay lưng bước ra khỏi cửa. Còn tôi, ngồi chết lặng giữa mâm cơm, nhìn cái đầu lợn luộc lạnh ngắt… và hiểu rằng, bữa ra mắt này đã chấm dứt cả một mối tình.