Tôi và chồng đều là nhân viên văn phòng, hè này công ty không cho nghỉ linh hoạt, mà con trai thì mới học lớp 2, không thể để cháu ở nhà một mình. Sau nhiều lần đắn đo, tôi bàn với chồng:

– Hay mình nhờ mẹ lên trông cháu hè này, đỡ phải gửi trại hè tốn kém.

Chồng tôi đồng ý ngay, gọi điện cho mẹ chồng đang sống dưới quê. Lúc đầu, bà có vẻ lưỡng lự, nhưng rồi nói sẽ suy nghĩ. Một hôm sau, bà gọi lại, giọng tỉnh bơ:

– Ừ, mẹ lên trông, nhưng mỗi tháng con gửi mẹ 20 triệu nhé.

Tôi suýt làm rơi điện thoại.

– Mẹ nói sao ạ? 20 triệu… để trông cháu ạ?

– Ừ, cháu của mẹ thì cũng là cháu nội của con. Nhưng con gửi ai trông cũng mất tiền, gửi giúp mẹ thì cũng thế thôi, còn được người nhà chăm. Mẹ còn bỏ việc đồng áng, chi phí đi lại, sinh hoạt ở thành phố, chưa kể tiền điện nước mình dùng thêm. Trẻ con giờ ăn uống đâu có ít.

Tôi tức nghẹn. Không phải tôi tiếc tiền, nhưng cách bà nói khiến tôi thấy như mình đang thuê một người giúp việc chứ không phải nhờ bà nội giúp cháu. Tôi kể lại với chồng, nghĩ anh sẽ bênh mình. Nhưng không ngờ…

– Ờ thì mẹ nói cũng có lý. Mình không thể bắt mẹ bỏ hết mọi thứ mà không hỗ trợ gì.

Tôi chết sững.

Từ hôm đó, không khí trong nhà như có sợi dây kéo căng. Bà nội lên trông cháu thật – nhưng mỗi sáng lại nói câu như nhắc khéo:

– Làm chả bằng giúp việc, mà còn phải chiều cháu cưng hơn.

Một lần, tôi về nhà sớm, thấy con đang nằm chơi điện thoại, bà thì chợp mắt trên sofa. Hỏi con ăn gì, thằng bé bảo:

– Bà cho ăn mì tôm cả trưa.

Tôi bức xúc, hỏi nhẹ:

– Mẹ ơi, sao mẹ không nấu cơm cho cháu?

Bà chép miệng:

– 20 triệu không bao gồm nấu cơm đâu con.

Tôi như muốn phát điên.

Chuyện tưởng chỉ là nhờ vả gia đình, giờ lại biến thành một hợp đồng ngầm đầy ấm ức. Đến một hôm, con tôi sốt cao, tôi vội xin nghỉ về. Vừa mở cửa, thấy bà đang livestream bán hàng online, con thì nằm sốt trong phòng không ai biết. Tôi ôm con đi viện, nước mắt rơi không ngừng. Trên đường, tôi chỉ nhắn cho chồng đúng một câu:

“Nếu mẹ là người giữ trẻ tính lương, thì em là người mẹ không thể yên tâm giao con cho người chỉ nghĩ đến tiền.”

Chồng tôi đọc tin nhắn, gọi điện liên tục nhưng tôi không bắt máy. Đêm đó, tôi ôm con ngủ lại bệnh viện, lòng đầy những câu hỏi không lời đáp. Hóa ra tình thân… có thể mỏng manh đến vậy.

Sáng hôm sau, chồng tới bệnh viện. Anh mang theo cháo và quần áo thay cho hai mẹ con, ánh mắt mệt mỏi.

– Anh xin lỗi. Anh không nghĩ mọi chuyện lại ra nông nỗi này.

Tôi không trả lời. Anh ngồi bên giường bệnh một lúc, rồi nói nhỏ:

– Mẹ gọi, hỏi tại sao em không về. Anh chỉ bảo: “Em mệt”.

Tôi cười nhạt.

– Nếu em là giúp việc, chắc mẹ còn gọi điện nhắc đòi lương chứ gì?

Anh thở dài, không đáp.

Hai hôm sau, con tôi đỡ sốt. Vừa về đến nhà, tôi thấy mẹ chồng đang gói đồ. Thấy tôi, bà nhìn chằm chằm rồi nói:

– Mẹ về quê. Mẹ không quen sống kiểu nhà này.

Tôi im lặng. Nhưng bà chưa dừng lại:

– Mẹ sống cả đời vất vả, giờ trông cháu lại bị coi thường. Có 20 triệu một tháng mà cả nhà làm như mẹ ăn cướp.

Lần đầu tiên, tôi không giữ kẽ nữa. Tôi đứng thẳng, nhìn bà, giọng rắn rỏi:

– Mẹ à, nếu mẹ lên đây để “làm dịch vụ”, thì con cũng phải có quyền kiểm tra chất lượng dịch vụ. Mẹ livestream bán hàng, bỏ cháu sốt một mình, cho cháu ăn mì gói cả tuần. Đó không phải là chăm sóc, mà là trông hộ cho xong.

Mẹ chồng nhìn tôi sững sờ. Bà không nói thêm gì, chỉ kéo vali ra cửa. Tôi không tiễn.

Từ hôm đó, tôi tự xin chuyển sang làm ca đêm, chồng làm ca sáng. Hai vợ chồng thay nhau trông con, mệt nhưng lòng lại thấy yên.

Một ngày nọ, con trai chạy đến, ôm chặt tôi và nói:

– Con thích ở với mẹ hơn, mẹ nấu ngon, lại không bỏ con một mình.

Tôi ôm con, nghẹn ngào. Hóa ra, tình thân không nằm ở chữ “nội” hay “ngoại”, mà ở trái tim người thực sự để tâm. Còn với người chỉ chăm cháu bằng… bảng giá, thì có lẽ nên để họ trở lại với cuộc sống không có ràng buộc – cũng không có yêu thương.